Blog

Communiceren vanuit respect

Mieke Duijst

Mieke Duijst

07 Jul 2016

Communiceren doen we vaak automatisch. Maar doen we het automatisch goed? En wat is goed? Of kunnen we nog steeds leren?

‘Mensen met een Autisme Spectrum Stoornis ervaren de wereld anders dan mensen die dat niet hebben. Door deze mensen te begrijpen, kun je beter communiceren en de wereld leefbaar maken voor hen en voor jezelf.’ Dat is de kernboodschap van Geef me de 5, een klant van ons. Onlangs waren we met een deel van het team bij een lezing van Colette de Bruin, de bedenker van de methodiek Geef me de 5. We gingen er in eerste instantie heen om het werk van de organisatie te proeven, te weten hoe zij werken, zodat wij hen beter kunnen helpen.

Maar zodra Colette begon te praten, waren we gegrepen door wat ze vertelde. Want je verplaatsen in je doelgroep, is iets wat wij ook dagelijks moeten doen. En zo communiceren dat je doelgroep je ook begrijpt… het behoeft geen twijfel dat we daar bovenmate in geïnteresseerd zijn. Wat bleek? De tips die ze haar publiek gaf, veelal ouders of verzorgers van autistische kinderen, kunnen we met een kleine aanpassing ook toepassen op ons leven, op onze manier van communiceren met de doelgroep, klanten of collega’s. Geef me de 5 gaat uit van 5 basisvragen die je altijd kunt gebruiken: wie, wat, wanneer, waar en hoe.

Basishouding communicatie – wie?

De ander is over het algemeen niet dom of gek. Je doelgroep ervaart de wereld op zijn manier. Dit kan vanuit een autistische achtergrond zijn, maar ook vanuit opvoeding, levenservaring, wereldbeeld, etc., kijkt iedereen door zijn eigen bril naar deze wereld. Door je in te leven in de ander, zie je de reden van zijn gedrag of reactie. Respect als basishouding, alleen vanuit die houding kun je goed communiceren.

Respect als basishouding, alleen vanuit die houding kun je goed communiceren.

Ondertitelen – wat?

Iemand met autisme kan geen keuze maken tussen wat belangrijk is en wat niet en hij houdt niet van onvoorspelbare situaties. Hij heeft ondertiteling nodig: wat gebeurt er op dit moment en hoe belangrijk is dit? Het is bijvoorbeeld handig als moeder ondertitelt als de schooldirecteur aan komt lopen: “De directeur komt eraan lopen, die wil met mama praten, want hij heeft een vraag. Hij is over een minuut weer weg.” Of de directeur daadwerkelijk een vraag komt stellen, is niet zo relevant. De paniek bij het kind is voorbij. Ondertitelen kunnen we ook in andere situaties toepassen. De meeste mensen vinden het fijn om te weten waar ze aan toe zijn. Ondertitel wat er gebeurt. Als jij weet wat er speelt en je omgeving niet, communiceer dan even. Veel fijner.

Tijd aangeven – wanneer?

Het helpt als je aangeeft hoe lang iets duurt. “Je moet straks het podium op en een gedichtje opzeggen, dat is spannend, maar het duurt maar een halve minuut. Dan ben je klaar.” Door aan te geven hoe lang het duurt, betekent het dat het ook een einde heeft. Alles is te overleven als je weet dat er een eind aan komt. Doe dit ook gewoon aan het begin van een vergadering: “Mensen, deze vergadering duurt een uur.” En hou je daar dan ook aan. Dan weet iedereen waar hij aan toe is.

Wat goed gaat, generaliseren

Gaat iets goed? Benoem dat dan, maar zeg ook: “Als je het vandaag kunt, kun je het morgen ook en volgende week ook.” Trek het naar de algemeenheid. Heel prettig voor die onzekere stagiair!

“Als je het vandaag kunt, kun je het morgen ook en volgende week ook.”

Beeld zegt meer dan 1000 woorden – hoe?

Een autist is een beelddenker. Het helpt hem als de tekst vergezeld wordt van beeld. Tijdens een gesprek helpt het als je er een tekeningetje bij maakt. Trek dit eens door naar je werk. Gooi die saaie powerpoint met alleen maar opsommingstekens en tekst eens in de prullenbak en begin opnieuw. Doe het met beeld. Een beeld zegt meer dan 1000 woorden. En stuur jij nog een fondsenwerfbrief van 1,5 A4 met één plaatje? Gooi het eens om!

Wil Je Vaker Lezen Over Trends En Nieuws

Schrijf je in en ontvang updates in je inbox

  • This field is for validation purposes and should be left unchanged.